Artikelen
De wereld brandt mag ik gelukkig zijn?
De wereld brandt mag ik gelukkig zijn?
Over hoe je overeind blijft in een tijd die te groot voor je is.
En waarom je niet hardvochtig bent als je het niet allemaal kunt dragen.
Je zit ’s ochtends met je koffie en je opent je telefoon. Binnen twee minuten heb je een oorlog gezien, een overstroming, een grafiek die de verkeerde kant op gaat en iemand die schreeuwt dat het allemaal jouw schuld is. Dan leg je je telefoon neer en ga je de vaatwasser uitruimen.
En de hele dag daarna zit er iets in je borst dat je niet kunt benoemen.
Ik hoor het overal om me heen dit jaar. Mensen die zeggen dat ze het niet meer kunnen aanzien. Die het nieuws hebben afgezet en zich er schuldig over voelen. Of mensen die het juist niet kunnen loslaten, elk uur weer kijken, en ’s nachts wakker liggen met beelden van mensen die ze nooit hebben ontmoet.
En bijna iedereen komt uiteindelijk bij dezelfde vraag.
Niet “wat vind ik hiervan?” maar iets veel kleiners en veel eerlijkers:
Waar moet ik dit laten?
Je bent er niet op gebouwd
Even iets nuchters, want dat helpt vaak meer dan troost.
Er is nooit een mens geweest die de ellende van de hele planeet tegelijk kon zien. Je overgrootmoeder wist wat er in het dorp gebeurde. Misschien las ze een krant, een dag oud, met een paar berichten van ver weg. Verder reikte het niet, en dat was geen onverschilligheid, dat was de omvang van haar wereld.
En jij krijgt binnen tien seconden na een explosie een filmpje op je scherm.
Met geluid, in je hand, in je eigen keuken, tussen twee slokken koffie door.
Je lichaam kan geen onderscheid maken tussen dichtbij en ver weg. Het reageert op een beeld van gevaar zoals het reageert op gevaar. Elke keer weer. Dus je zenuwstelsel staat aan, de hele dag, voor dingen waar je letterlijk niets aan kunt doen, en dan vraag je je ’s avonds af waarom je zo moe bent terwijl je “alleen maar” hebt gewerkt en boodschappen gedaan.
Je bent niet zwak, je raakt overbelast en dat is toch echt iets anders.
Je bent niet hardvochtig als je het niet allemaal kunt dragen.
Je bent een mens met een normaal formaat.
De twee uitwegen die geen van beide werken
Wat we vervolgens doen, valt bijna altijd in twee smaken.
De eerste is alles willen volgen. Je leest je in, je vormt een mening, je vindt dat je op de hoogte moet zijn want wegkijken is een luxe die niet iedereen heeft. Nobel bedoeld, en op een gegeven moment ben je op. Dan blijft er een leeg soort verontwaardiging over waar niemand iets aan heeft, jij het minst.
De tweede is alles afsluiten. Nieuws uit, app-groepen op stil, ik kan er toch niets aan doen. Dat werkt even. Maar er blijft een zoemen op de achtergrond, en het schuldgevoel groeit gewoon door in het donker.
Beide zijn pogingen om iets op te lossen dat niet opgelost kan worden. Want de wereld is niet jouw last om te dragen, en tegelijk kun je niet doen alsof je er niet in leeft.
De uitweg zit hem niet in kiezen tussen die twee. Hij zit hem in iets veel saaiers: in de vraag hoe groot jouw stuk eigenlijk is.
Mag je nog gelukkig zijn?
Dit is de vraag die mensen me het vaakst met een verontschuldiging stellen.
Ik was aan het lachen met een vriendin en toen dacht ik ineens aan wat er in de wereld gebeurt. Ik had net een leuke dag en toen voelde ik me er beroerd over. Mag dat wel?
Ja. En niet omdat het niet erg is wat er gebeurt.
Kijk, jouw ongelukkig zijn stopt geen enkele oorlog. Het redt niemand. Er is geen weegschaal waarop jouw sombere avond ergens anders iets goedmaakt. Wat het wel doet, is jou langzaam leeghalen. En een leeg mens kan niets. Niet voor de wereld, niet voor de mensen in zijn eigen huis.
Dat wat er nog heel is in jou, is geen belediging aan wie het zwaar heeft. Het is precies waar je iets uit kunt geven.
Hoeveel van jou is van jou?
Kijk naar de afbeelding hiernaast. Daar zie je hoeveel invloed de buitenwereld op je heeft. Je kunt het ook zelf tekenen en uitschrijven: hoeveel invloed heeft de buitenwereld op jou, en hoeveel ruimte houd je voor jezelf?
Die middelste ben jij. Wat je voelt, wat je denkt, en alles waar je hand letterlijk bij kan. Je huis, de mensen die je kent, wat je vandaag doet.
De twee erboven zijn de buitenwereld. Het nieuws dat je elke dag ziet en hoort. Wat anderen van je vinden. Wat er allemaal moet en hoort.
En kijk nu naar de overlap.
Dat is hoeveel van jou wordt ingenomen door dingen waar je niet over gaat. Bij de meesten van ons is dat meer dan de helft. We denken dat we ons eigen leven leiden, en ondertussen is het grootste deel van onze aandacht van iemand anders.
Het is niet de bedoeling dat je die twee cirkels wegduwt, want dat gaat niet. Daar heb je geen invloed op.
Maar luister naar jezelf en maak dat groene stuk groter. Pak de regie, begin met voelen bij jezelf.
Hoe ver mag de overlap komen, en wat is er nodig om jezelf gezond te houden?
En het nieuws dan?
Blijf het volgen als dat bij je past, zet het uit als dat nodig is.
Er is geen morele score voor.
Wat ik mensen wel meegeef: kies een moment in plaats van een stroom.
Eén keer per dag, op een tijdstip dat jij bepaalt, en niet in bed en niet bij je eerste koffie.
Niet omdat je je afsluit, maar omdat er een verschil is tussen op de hoogte zijn en de hele dag beschoten worden.
En let daarna op wat er in je lijf gebeurt, waar zit het. Wat wil het… wat wil jij? Meestal wil je lijf niet nog meer informatie. Meestal wil het even lucht, en dan iets doen wat je handen bezig houdt.
Dat is geen ontsnapping. Dat is jezelf niet weggeven aan iets wat je niet kunt dragen, zodat er nog iets over is voor wat je wel 
kunt.
De wereld is groot en zwaar en je hebt hem niet zo gemaakt. Je hoeft hem ook niet in je eentje te repareren.
Doe je boodschappen. Bel die ene die alleen zit,
help je buurvrouw op leeftijd in de tuin. Geniet van de kleine geluksmomenten.
Kijk om je heen wie er stil is geworden.
Ik ben niet degene met het antwoord. Ik ben degene die het licht voor je aandoet.
Tips
-
Bepaal één moment per dag waarop je het nieuws leest, liever niet in bed of als je net op staat.
-
Teken die drie cirkels. Kijk waar je aandacht de afgelopen week zat.
-
Doe één ding in je binnenste cirkel. Iets van tien minuten.
-
Merk op wanneer je verontwaardiging voelt en vraag je af waar die naartoe gaat.
Wil je een keer iets met me delen of heb je vragen?
Dat kan op verschillende manieren.
Stuur me een Whatsapp bericht, email of klik op de button hiernaast voor een gratis en vrijblijvende kennismaking.
Wil je hier verder mee? Kijk eens naar de gratis minicursus Over rust.